Od 1 stycznia 2026 roku wejdzie w życie ważna reforma dotycząca naliczania stażu pracy.
Nowe przepisy mają wyrównać szanse zawodowe osób zatrudnionych w różnych formach – na etacie, umowach cywilnoprawnych czy prowadzących działalność gospodarczą.
To bardzo dobra wiadomość dla milionów Polaków, którzy dotychczas nie mieli uwzględnianych wszystkich okresów swojej aktywności zawodowej. Sprawdź, co się zmienia i jak przygotować się do nowych zasad!
Jak staż pracy liczony jest obecnie?
Do końca 2025 roku staż pracy obejmuje głównie:
- okresy zatrudnienia na umowie o pracę,
- służbę wojskową,
- urlop wychowawczy,
- studia wyższe (w określonych przypadkach),
- zatrudnienie w jednostkach publicznych.
Natomiast osoby samozatrudnione lub pracujące na umowach cywilnoprawnych (zlecenie, o świadczenie usług, agencyjne) – mimo opłacania składek ZUS – nie miały tych okresów wliczanych do stażu. W efekcie traciły m.in. część urlopu, prawo do nagrody jubileuszowej czy wyższych odpraw.
Nowe zasady od 2026 roku – co się zmienia
Od 1 stycznia 2026 roku do stażu pracy będą wliczane także inne formy aktywności zawodowej. Zgodnie z nowymi przepisami do stażu zaliczy się m.in.:
- okresy prowadzenia działalności gospodarczej,
- współpraca z przedsiębiorcą, jeśli opłacano składki ZUS,
- umowy zlecenia, agencyjne i o świadczenie usług,
- członkostwo w spółdzielniach rolniczych,
- praca za granicą – jeśli można ją udokumentować i były odprowadzane składki.
👉 Celem zmian jest wyrównanie sytuacji wszystkich osób aktywnych zawodowo, niezależnie od formy zatrudnienia. Z reformy skorzystają miliony Polaków – szczególnie przedsiębiorcy, samozatrudnieni i współpracownicy.
Kto zyska na nowych przepisach?
Nowe zasady obejmą:
- wszystkich pracowników (sektor publiczny i prywatny),
- osoby, które prowadziły działalność lub pracowały na umowach cywilnoprawnych.
Przykład:
Pracownik ma 7 lat stażu na etacie i 4 lata na umowach zlecenia.
Po zmianach jego łączny staż wyniesie 11 lat, co oznacza:
- prawo do 26 dni urlopu zamiast 20,
- dłuższy okres wypowiedzenia,
- wyższą odprawę.
Wpływ zmian na firmy i rynek pracy
Dla pracodawców nowe przepisy oznaczają konieczność:
- ponownego przeliczenia stażu pracy wszystkich pracowników,
- aktualizacji regulaminów pracy i wynagradzania,
- uwzględnienia potencjalnych kosztów (np. dłuższe urlopy, wyższe odprawy).
Z drugiej strony, reforma może pozytywnie wpłynąć na rynek pracy – zwiększy atrakcyjność legalnych form zatrudnienia i ograniczy „szarą strefę”. W dłuższej perspektywie poprawi też stabilność zawodową pracowników.
Jak zgłosić dodatkowe okresy zatrudnienia?
Od 1 stycznia 2026 r. pracownicy będą mieli 24 miesiące na zgłoszenie dodatkowych okresów pracy lub działalności.
Wymagane dokumenty:
- dla działalności gospodarczej – zaświadczenie z ZUS o opłacaniu składek,
- dla umów zlecenia, agencyjnych, usługowych – kopie umów i dowody składek,
- dla pracy za granicą – zaświadczenie o zatrudnieniu od zagranicznego pracodawcy lub instytucji ubezpieczeniowej.
Po złożeniu dokumentów pracodawca będzie zobowiązany do:
- przeliczenia stażu pracy,
- aktualizacji ewidencji kadrowej i naliczeń świadczeń.
Jak przygotować się do zmian?
🔹 Dla pracowników
- Zbierz wszystkie umowy i dokumenty potwierdzające aktywność zawodową.
- Wystąp do ZUS o zaświadczenie o opłaconych składkach.
- Sporządź chronologiczne zestawienie swoich okresów pracy i współpracy.
- Sprawdź, jakie nowe uprawnienia mogą Ci przysługiwać po przeliczeniu stażu (np. 26 dni urlopu).
- Nie odkładaj formalności – im wcześniej złożysz dokumenty, tym szybciej skorzystasz z nowych przepisów.
🔹 Dla pracodawców
- Przygotuj procedurę przyjmowania dokumentów od pracowników.
- Przeprowadź audyt kadrowy, aby oszacować wpływ zmian na budżet i świadczenia.
- Zaktualizuj regulaminy pracy i wynagradzania.
- Dostosuj systemy kadrowo-płacowe (ERP, kadry) do nowych zasad.
- Skonsultuj się z doradcą prawnym lub podatkowym, aby wdrożyć zmiany prawidłowo.
Podsumowanie
Reforma naliczania stażu pracy od 1 stycznia 2026 roku to jedna z najważniejszych zmian w prawie pracy ostatnich lat. Jej celem jest sprawiedliwe traktowanie wszystkich osób aktywnych zawodowo – niezależnie od formy zatrudnienia.
Zarówno pracownicy, jak i pracodawcy powinni już teraz:
- uporządkować dokumentację,
- zaplanować wdrożenie zmian,
- przygotować się organizacyjnie i finansowo.
Dzięki temu od 2026 roku nowe przepisy nie będą źródłem chaosu, lecz realną szansą na bardziej sprawiedliwy i przejrzysty system pracy.
